Patriarkh: Epitafium dla Proroka Ilji – Misterium Wierszalińskie

data: 30 października 2026, godz. 18:00
miejsce: Gdański Teatr Szekspirowski (o miejscu)
adres: ul. Wojciecha Bogusławskiego 1, Gdańsk

„Epitafium dla Proroka Ilji” to autorskie misterium Bartłomieja Krysiuka, inspirowane prawdziwą historią Eliasza Klimowicza oraz skupionej wokół niego wspólnoty Wierszalina. Łączy współczesny teatr, muzykę wykonywaną na żywo i autentyczne pieśni pogrzebowe Podlasia.

Nie jest jednak rekonstrukcją historyczną ani spektaklem biograficznym. To doświadczenie zbudowane z obrazu, głosu, ciszy i rytuału.

Kim był Prorok Ilja?
Eliasz Klimowicz, prosty chłop z podlaskiej Grzybowszczyzny, w latach 30. XX wieku zgromadził wokół siebie ludzi, którzy widzieli w nim proroka. Na skraju Puszczy Knyszyńskiej rozpoczęli budowę Wierszalina, osady mającej stać się Nowym Jeruzalem i początkiem nowego porządku świata. Dla jednych była to wspólnota głębokiej wiary, dla innych niebezpieczna utopia. Do dziś historia Proroka Ilji pozostaje jednym z najbardziej niezwykłych i niejednoznacznych zjawisk religijnych w Polsce XX wieku.

O spektaklu
Spektakl nie próbuje rozstrzygać, kim naprawdę był Klimowicz. Historia Wierszalina staje się punktem wyjścia do opowieści o wierze, samotności, wspólnocie, przemijaniu, śmierci i ludzkiej potrzebie oczekiwania na cud. Kolejne sceny układają się w rytuał pamięci, w którym przeszłość spotyka się ze współczesnością, a granica pomiędzy sacrum i codziennością pozostaje otwarta. Jak podkreśla reżyser Bartłomiej Krysiuk, nie chodzi o odtwarzanie historii, lecz o pamięć i to, co pozostaje po zniknięciu świadków, rozpadzie domów i zapomnieniu miejsc. „Epitafium dla Proroka Ilji” nie daje prostych odpowiedzi. Pozostawia widza z pytaniem o granice wiary, potrzebę wspólnoty i cenę nadziei.

Muzyka jako pamięć
Fundamentem misterium są autentyczne pieśni pogrzebowe Podlasia, wykonywane tradycyjną techniką białego śpiewu. Towarzyszą im archaiczne brzmienia liry, mandolin i tagelharpy. Muzyka nie stanowi jedynie ilustracji wydarzeń. Prowadzi dramaturgię całego spektaklu, niosąc pamięć o ludziach, miejscach i świecie, który przeminął. Właśnie ona przeprowadza widza przez kolejne etapy misterium, pozostawiając emocje, których nie da się wyrazić samymi słowami.

Informacje o spektaklu
Spektakl trwa około 90 minut i prezentowany jest bez przerwy. Nie wymaga wcześniejszej znajomości historii Wierszalina. Zaprasza do świata, w którym emocje wyprzedzają słowa, a cisza staje się równie ważna jak muzyka.

bilety: www.prorokilja.pl

Wydarzenie na Facebooku